Binoni tekshirish vazifalari: - Konstruksiyalarda deformatsiya va shikastlanishlarning oldini olish yoki aniqlash;
- Muammolarni aniqlash va ularni hal qilish mexanizmlarini topish;
- Inshoot xavfsizligi va xizmat muddatini baholash;
- Xavfsizlik va ekspluatatsiyani yaxshilashga qaratilgan profilaktika ishlari..
Qaysi holatlarda tekshiruv o‘tkaziladi:- Falokat yoki avariyalardan keyingi shikastlanishlarni baholashda;
- Inshootning xizmat muddati tugaganda;
- Obyektning funksional vazifasi o‘zgarganda;
- Sotish yoki sotib olish jarayonida;
- Rekonstruksiya, kapital ta’mir yoki modernizatsiya vaqtida;
- Loyiha hujjatlarini olish va ularni tiklashda.
Tekshirish bosqichlariTexnik holatni baholash quyidagilarni o‘rganishni o‘z ichiga oladi:
- Asos grunti;
- Poydevor;
- Rostverklar;
- Poydevor bloklari;
- Devorlar, ustunlar;
- Orayopmalar va tomyopmalar;
- Balkonlar, erkerlar, zinapoyalar, balkalar, fermalar;
- Сhoklar, tugunlar, bikirliklar va boshqalar.
Kompleks tekshiruv, shuningdek, sovuq va issiq suv ta’minoti, isitish, kanalizatsiya, ventilyatsiya, liftlar va elektr tarmoqlarini ham qamrab oladi.
Bosqichlar:1. Uskunalarni tayyorlash. Inshoot bilan tanishish, uning konstruktiv yechimlari va avvalgi tekshiruv natijalarini o‘rganish amalga oshiriladi. Hujjatlar yig‘iladi va tahlil qilinadi.
2. Vizual tekshiruv. Bino tashqi belgilariga qarab dastlabki baho beriladi. Natijada keyingi bosqichda uskunalar yordamida tekshiruv o‘tkazish zarurati aniqlanadi.
3. Instrumental tekshiruv. Agar vizual tekshiruv yetarli bo‘lmasa, instrumental tekshiruv amalga oshiriladi.
Agar yoriqlar, sinishlar va jiddiy shikastlanishlar aniqlansa, instrumental tadqiqot tarkibiga muhandislik-geologik tekshiruv ham kiritiladi. Asos gruntini mustahkamlash va himoya choralarini ko‘rish zarurati aniqlanadi.
Batafsil tadqiqot quyidagilarni o‘z ichiga oladi: - Bino va inshootlarning geometrik parametrlarini o‘lchash;
- Yuk ko‘taruvchi elementlarning haqiqiy parametrlarini aniqlash;
- Obyektning ekspluatatsiya muhitining parametrlarini o‘lchash;
- Maksimal yuklamalar va atrof-muhit ta’sirlarini aniqlash;
- Binoning yuk ko‘tarish qobiliyatini hisoblash;
Konstruksiyadagi defekt va shikastlanishlarni tahlil qilish hamda ularning sabablarini aniqlash. Natijada barcha o‘lchovlar, sinovlar va bajarilgan ishlar, ularning natijalari hamda tavsiyalar aks ettirilgan texnik hisobot tuziladi. Buyurtmachi ishonchli ma’lumotlar asosida inshootning keyingi taqdiri bo‘yicha qaror qabul qilishi mumkin.
Shuni ta’kidlash lozimki, o‘z vaqtida aniqlangan og‘ishlar va nuqsonlar avariyalar va baxtsiz hodisalarning oldini oladi hamda keyingi ta’mirlash ishlari uchun sarflanadigan xarajatlarni kamaytiradi.
Tadqiqot o‘tkazish tartibi GOST 31937-2011 “Binolar va inshootlar. Tekshirish qoidalari” bilan tartibga solinadi